- رضايي تبريزي مينو *
2- معظمي نسرين

1- info@kestpazhoohan.com
2- كيلومتر10 جاده شهريار – تهران- بعداز سعيد آباد – مجتمع عصر انقلاب- پژوهشكده بيو تكنولوژي تلفن 8838350-021



چكيده

قارچهاي پلئوروتوس یا قارچهاي صدفی از جمله قارچهاي مهم صنعتي هستند كه كاربردهاي متنوعي مانند توليد غذاي انسان، دام، توليد آنزيم، تهية كود بيولوژيك، تهية بيوفيلتر و همچنين احياء خاكهاي آلوده به بقاياي نفتي و غيره دارند.
در اين تحقيق به منظور دستيابي به گونه هاي وحشي اين قارچ صدفی ، منطقة اسالم و تالش از استان گيلان انتخاب شد. اين منطقه از نظر شرايط اقليمي، وضعيت پوشش گياهي و همچنين موقعيت جغرافيايي ويژه اش حائز اهميت است.
از اين منطقه 10 گونه قارچ صدفی (پلئوروتوس) جمع آوري شد. مقايسة خصوصيات مرفولوژيكي قارچهاي صدفی وحشي با ساير گونه هاي شناخته شده قارچهاي اين جنس انجام گرفت و شباهت آنها با گونه هاي, P.citrinophileatus, P.felabellatus, P.cornucopiae, P.pulmonarius, P.ostreatus P.eryngii تعيين شد. كشت و خالص سازي ميسليومهاي آنها انجام گرفت و ريسه هاي خالصي با استفاده از كشت بافت ، Poly Spore Culture ، Mono Spore Culture و كشت مايع از گونه هاي وحشي قارچهاي صدفی و تطبيق داده شده بدست آمد.
ارزش غذايي قارچهاي بدست آمده در حالت طبيعي، در مقايسه با گونه هاي قارچهاي صدفی مشابه خود كه به صورت صنعتي كشت مي شوند مقايسه شده كه در كل قارچ صدفی (پلئوروتوس) 9 P بيشترين مقدار پروتئين را در بين گونه هاي وحشي داشته و ارزش غذايي قارچها بر مبناي درصد رطوبت، پروتئين، چربي و فيبر تعيين شده است.

مقدمه
توليد قارچهاي پلئوروتوس يا همان قارچهاي صدفي در 10 سال اخير به طور مشهودي افزايش يافته است.(7)توليد قارچ صدفی (پلئوروتوس) تقريباً 24-20% توليد كل قارچ جهان را تشكيل ميدهد.(7) آمار جهاني توليد قارچهاي خوراكي نشان مي دهد كه ميزان توليد اين قارچ به دليل سهولت كشت و راندمان بيولوژيكي بالا ، در دهه اخير 400 درصد افزايش داشته است (8)
اين گروه از قارچهاي خوراكي (قارچهاي صدفي) به دليل ويژگيهاي منحصر به فرد خود ارزش قابل توجهي در تجزيه بقاياي سلولزي و ليگنوسلولزي دارند و جزء گروه قارچهاي تجزيه كننده اوليه هستند كه اين عمل تجزيه را با ترشح آنزيمهاي خارج سلولي از ميسليومهاي خود انجام مي-دهند.(6) از اين رو، اهميت خاصي در مبحث بيوتكنولوژي صنايع غذايي دارند.قارچهاي پلئوروتوس علاوه بر ظاهر زيبا و عطر و طعم دلپذير، منبع غذايي ارزشمندي براي انسان به حساب مي آيند(2)، و انواع مختلفي از قارچهاي صدفي آدر جهان شناخته شده اند كه با انجام عمليات بهينه سازي و اصلاح نژاد بر روي برخي از آنها، گونه هاي صنعتي قارچهاي صدفي بوجود آمده است، كه با بازده خوب و كيفيت بالا در كشورهاي مختلف به ميزان قابل توجهي توليد مي گردند .

لوازم مورد نياز براي نمونه برداري قارچها از منطقه
 
بيلچه، تبر، چاقوي نمونه برداري، ظروف پلاستيكي درب دار، كيسه هاي پلاستيكي، برچسبهاي نامگذاري، دفترچة كدبرداري، دماسنج، رطوبت سنج، ارتفاع سنج، قطب نما، دوربين عكاسي، دوربين فيلمبرداري

لوازم مورد نياز براي شناسايي قارچهاي جمع آوري شده
 
كتابچه ها و اطلسهاي شناسايي قارچها، كليدهاي شناسايي پلئوروتوس ها، ميكروسكوپ، لوپ، لام و لامل، فيلمهاي پلاستيكي براي تهية نقش اسپور،

لوازم مورد نياز براي كشت و خالص سازي ميسليومهاي قارچ

هود بيولوژيك، چراغ بون زن، پليت و انواع لوله هاي آزمايشگاهي، فيلد و پلاتين (آنس)، سوآپ، پارافيلم، انكوباتور، شيكر انكوباتور، لوپ مجهز به دوربين عكاسي،

توليد قارچ خوراكي به عنوان غذاي انسان از بقاياي سلولزي، ضايعات كشاورزي و كارخانه جات صنايع غذايي بوسيله قارچهاي صدفي موضوعي است كه سالهاست مورد توجه محققين بوده و هست(1).
تحقيق حاضر به شناسائي و تعيين ويژگيهاي غذايي گونه هاي بومي قارچهاي صدفي (پلئوروتوسها) منطقه اسالم وتالش مي پردازد. منطقه اسالم و تالش از توابع استان گيلان مي باشد كه به دليل ويژگيهاي خاص جغرافيائي كه دارد مطالعه بر روي قارچهاي خوراكي آن از اهميت خاصي برخودار است . بدين عبارت كه گونه هاي بومي قارچهاي آن منطقه به دليل محصور بودن طبيعي، ويژگيهاي ژنتيكي منحصر به فردي را مي توانند داشته باشند و اين درحاليست كه حفظ ذخائر ژنتيكي و بكارگيري آنها در اصلاح نژاد سويه هاي صنعتي، طي چند دهه اخير در سراسر جهان مورد توجه خاص بوده است و گامي مؤثر در حل مشكلات جوامع در حال توسعه بشمار مي آيد.
با اين ديدگاه سعي شد، انواع قارچهاي صدفي (پلئوروتوس) منطقه، با ابزار و امكانات موجود شناسائي شوند.
براي تعيين خصوصيات تغذيه اي قارچهاي صدفي و مقايسه آنها با گونه هاي مشابه صنعتي ،ميزان پروتيين،چربي و فيبر اندازه گيري شد.

لوازم مورد نياز براي تعيين ارزش غذايي

سيستم كجلدال، هيتر برقي، گيره، ترازو، آون، بورت، انواع بالن ژوژه، پيپت، ارلن، بوته هاي چيني، ديسكاتور، پيست، كاغذ صافي، قيف، آسياب، دستگاه سوكسله، كارتوش،

مواد مورد نياز براي اندازه كيري پروتيين ، چربي و فيبر

اتانول يا الكل اتيليك ، اتردوپترول ، اسيد سولفوريك 255/0 نرمال ، اسيد كلريدريك 01/0 نرمال ، سود 313/0 نرمال، سولفات پتاسيم، سولفات مس، سلنيوم، آب مقطر، و اتر. كليه مواد شيميايي از درجه آزمايشگاهي و ساخت كارخانه مرك بودند.

• روش نمونه برداري

  جهت نمونه برداري قارچ ، ابتدا منطقه اي مناسب از نظر پوسيده و درختان كهن سال مي باشد، بيشتر مورد توجه قرار گرفت. براي نمونه برداري ميوه هاي تازه و شاداب قارچ انتخاب شدند و در صورت تخريب كل توده از انتهاي ساقه قارچ و محل اتصال به بستر كشت نمونه برداري عمقي انجام شد. دما، رطوبت، ارتفاع در محل نمارتفاع، ميزان رطوبت، پوشش گياهي، جهت دامنه انتخاب شد. محل رويش قارچ كه اغلب كنده هاي ونه برداري تعيين شد ونوع بستر رویش قارچ شناسايي گرديد. عمليات عكس برداري و فيلمبرداري در محل انجام شد.